به گزارش شهرداران و روابط عمومی مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران، «سمپوزیوم تعمیر و نگهداشت سازهها و زیرساختهای شهری» با حضور مهدی قطعی، اکبر اسفندیاری، لیلا حاجی نجفی، از اساتید دانشگاه امیرکبیر و علیاکبر شیرزادی از اساتید علم و صنعت در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد.
مهدی قطعی در این نشست ارائه «هوش مصنوعی پیشرفته در نظارت، تعمیر و نگهداری» به یکی از دیدگاههای امیدوارکننده درباره آینده اشاره کرد و گفت: هوش مصنوعی در آینده نهچندان دور، تأثیرات بسیار شگرف خواهد داشت؛ چرا که این فناوری در رشتههای مختلف و حتی زندگی روزمره ورود پیدا کرده است.
عضو هیأت علمی دانشگاه امیرکبیر به یکی از مهمترین شرطهای موفقیت در حوزه استفاده از هوش مصنوعی در حوزه نگهداشت زیرساختها اشاره کرد و گفت: یکی از مهمترین بخشها این است که بتوانیم از این ابزار در جای درست استفاده کنیم.
قطی با مرور تاریخچه استفاده از فناوری در روند نظارت بر سازهها و زیرساختها گفت: نظارت پهپادی از سال ۲۰۰۶ به این سمت فراگیر شده به طوری که با استفاده از پهپاد به روند پایش کلیه شبکههای حملونقل و خدمترسانی پرداخته میشود.
وی درباره مزیت اصلی جمعآوری اطلاعات از ارتفاع گفت: این کار بهاصطلاح میتواند برای بقیه موجودیتها، اطلاعات را کشف کند و یک دامنه گستردهتری از اطلاعات و مفاهیم مختلف را کنار خودمان خواهیم داشت.
عضو هیئت علمی دانشگاه امیرکبیر خاطرنشان کرد: قطعاً چالشهای مختلفی در حوزه هوشمندسازی داریم که یکی از آنها چالشهای داده است، در این راستا ما باید از خود هوش مصنوعی برای بهبود خود این حوزه استفاده کنیم تا چالش دادهایمان نیز تا حد زیادی برطرف شود.
سنسورهای داخلی را در برج میلاد نصب کردیم
در ادامه علیاکبر اسفندیاری، عضو هیئت علمی دانشگاه امیرکبیر درباره «تجربیات و آموختههای پایش سلامت سازه برج میلاد» با بیان اینکه پروژه پایش سلامت این برج از سال ۹۸ به این دانشگاه واگذار شد، گفت: پایش سلامت سازه مبحث امروزی نیست و از سالها قبل وجود داشته است؛ اما پیشتر این کار به صورت دستی صورت میگرفت که امروز این کار را به حسگرها منتقل کردهاند و دیگر خبری از پایش به صورت چشمی نیست.
عضو هیئت علمی دانشگاه امیرکبیر با تأکید بر اینکه برج میلاد ششمین سازه بلند دنیا محسوب میشود، افزود: برجهای مهم دنیا مانند خلیفه سنسورهای مختلفی را برای پایش سلامت دارند و از زمان بهرهبرداری تا سال ۲۰۱۸ هم سامانه پایش سلامت را برای برج میلاد داشتیم اما بعد از آن برای مدتی این سامانه خاموش شده بود.
اسفندیاری گفت: ما در این پروژه پایش از برج میلاد بهجای اینکه یک سازه با ۱۲۴ هزار المان داشته باشیم یک سازه با ۳۴ المان درست کردیم و این کار، چنین شانسی را میدهد که اگر روزی خواستیم برای این برج، سامانه پایش داشته باشیم؛ وضعیت رصد بهمراتب آسانتر و در زمان کمتری صورت بگیرد.
وی تصریح کرد: نصب کرنشسنجها میتواند به ما این امکان را بدهد که رفتارهای این برج را در حوزههای مختلف مورد پایش قرار دهیم، البته باید این را هم بگویم که ما در مرحله اول پایش سلامت، ۷ سنسور از شرکتهای داخلی را در برج میلاد نصب کردیم. با این حال باید سامانه پایش مجزا برای این برج داشته باشیم.
پهپادها کمک زیادی به سنجش از راه دور سازهها میکنند
در ادامه علیاکبر شیرزادی، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت به ارائه سخنرانی با موضوع «کاربردهای فناوریهای نسل جدید در تعمیر و نگهداشت و سازهها و زیرساختهای شهری» پرداخت و گفت: سال ۱۹۹۵ بهتدریج اینترنت تجاری میشود و در سال ۲۰۰۰ ال جی نخستین برنامههای خود را برای وصل کردن تلویزیون و یخچالهای تولیدیاش به اینترنت ایجاد کرد. سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۸ هم دیگر اتحادیه اروپا بحث اینترنت اشیا را قبول کرد.
وی با تأکید بر اینکه مفهوم اینترنت اشیا آن است که هر شیء میتواند با ما صحبت کند، افزود: این تکنولوژی انسان را از تجهیزاتی مانند سیم و اتصال بینیاز میکند. البته برای استفاده از آن نیازمند شبکه و فضای ابری هستیم.
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت گفت: از فناوری سنجش از راه دور میتوان در آمادهسازی صنعت ساخت ،حین و پس از ساخت از آن استفاده کرد، از سوی دیگر طی سالهای اخیر فناوری پهپادها بهشدت رشد کرده که این کمک زیادی برای سنجش از راه دور میکند و پایش سازهها میکنند.
هوش مصنوعی در تبدیل دادهها به اعداد قابل فهم کمک میکند
در بخش دیگری از این برنامه لیلا حاجینجفی، عضو هیئت علمی دانشگاه امیرکبیر به ارائه خود درباره «کاربردهای الگوریتمهای یادگیری ماشین در مهندسی عمران، تعمیر و نگهداشت سازهها و زیرساختها» پرداخت و گفت: باید به این سؤال پاسخ داده شود که وقتی از ماشین یا همان هوش مصنوعی استفاده میکنیم منظور این است که برای ما اطلاعات جمعآوری کند، یا به انسان در روند کارها کمک کند و یا جایگزین انسان شود؟
وی ادامه داد: الگوریتمهای هوش مصنوعی باید به اندازه مناسب در اختیار مکانهایی که میخواهند از آن استفاده کنند، قرار بگیرد تا بتوانیم اثرگذاری آن را مشاهده کنیم و بدون الگوریتمهای لازم نمیتوان انتظار خاصی هم برای تحقق اهداف داشته باشیم.
عضو هیئت علمی دانشگاه امیرکبیر بیان داشت: در بحث تخمین پارامتر برای حوزه ساخت بیشترین بهره را از هوش مصنوعی میبریم، همچنین در حوزه رفتار خاک هم بهرهگیری از یادگیری ماشین بسیار کاربرد دارد.
وی گفت: در تعمیر و نگهداشت سازهها هم نیازمند اطلاعات هستیم که بعضاً اطلاعات به صورت صوتی یا تصویری است اما این دادهها باید به صورت عددی در بیایند که هوش مصنوعی در این زمینه میتواند کمککننده باشد. یعنی مهمترین بخش بحث پردازش تصویر است که یادگیری ماشین این امکان را برای ما فراهم میکند.
در پنل عصر نشست «سمپوزیوم تعمیر و نگهداشت سازهها و زیرساختهای شهری»، فریدون مقدسنژاد و پوریا حاجیکرمی از اساتید این دانشگاه به سخنرانی پرداختند.
مقدسنژاد در این پنل به ارائه مباحث خود با موضوع «مدیریت و نگهداری روسازیها و کاربرد هوش مصنوعی در آن» پرداخت و با تأکید بر اینکه ۸۰ درصد جادهها دچار ترکخوردگی هستند، گفت: یکی از دلایل برای ایجاد ترک در آسفالت که به آن پوست سوسماری میگویند، کمبودن لایه خود آسفالت و نشست خود جاده است. همچنین آسفالتریزی در فصل سرما هم باعث میشود که ایجاد پوست سوسماری در آسفالت زودتر اتفاق بیفتد.
وی ادامه داد: یکی از مشکلات در آسفالت شهر تهران چه در سطح شهری و چه جادهای، وجود آب در لایههای آسفالت است که باعث نشست اسفالت و خاک میشود و اگر بتوانیم وجود آب را از بین ببریم، در عمل ۵۰ تا ۶۰ درصد عمر اسفالت بیشتر میشود.
عضو هیئت علمی دانشگاه امیرکبیر تصریح کرد: پر کردن ترکها برای ترکهای غیرفعال، آببندی ترکها برای ترکهای فعال، روکش نازک برای ترکهای با شدت کم و متوسط، تراش و روکش دوباره اسفالت را باید جزو راهکارهایی برای رفع ترکهای موجود به حساب آورد، اما اینکه کدام یک از راهکارها اساسیتر است به دو مؤلفه بودجه و شدت ترکها برمیگردد.
وی با بیان اینکه درزگیری اسفالت باید به شیوه درست انجام شود، بیان داشت: متأسفانه شاهد آن هستیم که این کار چندان به درستی صورت نمیگیرد و به همین دلیل میبینیم که بعضاً بارهاوبارها درزگیری یک بخش تکرار میشود.
اسفالت یکی از عوامل انتشار گاز co۲ است
در ادامه پوریا حاجیکریمی، عضو هیئت علمی دانشگاه امیرکبیر درباره «بررسی اثر تأثیرات تغییرات اقلیمی بر تعمیر و نگهداشت روسازیهای آسفالتی و بتنی» با اشاره به افزایش جهانی دمای زمین گفت: انتشار گازهای گلخانهای اصلیترین دلیل افزایش دما است و در این میان اسفالت، بتن و حملونقل هم از دلایل انتشار گاز co۲ است، یعنی هر چه توسعه بیشتری داریم، انتشار این گاز هم بیشتر است.
وی گفت: علت اینکه باید به گرمایش جهانی در روسازیها توجه کنیم این است که ماده اولیه این بخش یعنی قیر بهشدت به دما حساس است و به همین دلیل تحت تأثیر تغییرات اقلیمی خرابیهای زیادی خواهد داشت.
عضو هیئت علمی دانشگاه امیرکبیر با بیان اینکه روشهای جدید برای پیشبینی متغیرهای آب و هوا بر اساس سنسورهای ماهوارهای هستند، گفت: متأسفانه ما در کشورمان بهویژه در یک دهه گذشته با سرعت زیادی در حال تجربهکردن افزایش دما و تبعات آن هستیم.
حاجیکریمی بیان داشت: اگر از الان به تولید قیر و انجام روسازی مبتنی بر شرایط جدید آب و هوایی عمل نکنیم قطعاً در آینده با چالشهای بیشتری روبهرو خواهیم شد. یعنی در چرخ عمر روسازیها حتماً باید اثر افزایش جهانی دما رو ببینیم.
