به گزارش شهرداران و روابط عمومی مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، نشست علمی – تخصصی مبانی و الزامات تحقق آزمایشگاه سیاست گذاری و حکمرانی در مدیریت شهری تهران صبح امروز با حضور علی شمسی پور رئیس مرکز مطالعات، میثم مظفر عضو و رئیس کمیته بودجه و نظارت مالی شورای اسلامی شهر تهران، سمانه خبیری مجری طرح و مدرس دانشگاه، ابوالفضل مشکینی ناظر طرح و عضو هيأت علمی دانشگاه تربيت مدرس، علیرضا نفیسی عضو هيأت علمی دانشكده حكمرانی دانشگاه تهران و شراره عظیمی رئيس گروه مطالعاتی پايش و ارزيابی سياستهای شهری مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران برگزار شد.
تهران نیازمند سیاستگذاری جدی است/ افتتاح آزمایشکاه سیاستگذاری به صورت رسمی
علی شمسی پور رئیس مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران در ابتدای این نشست اظهار کرد: تشکیل آزمایشگاه سیاست گذاری و حکمرانی با همکاری آقای رفیعیآتانی، زمینهساز پایهگذاری مجموعهای از پروژهها شد که برخی از آنها اکنون به مرحله محصولسازی نیز رسیدهاند.
وی افزود: یکی از موضوعاتی که به موازات تشکیل آزمایشگاه دنبال کردیم، تبیین مبانی و الزامات مدیریت شهری بود. شهر بزرگی مانند تهران، به سادگی قابل اداره نیست و نیازمند سیاستگذاری جدی، پایش مستمر، ارزیابی و اصلاح مداوم سیاستهاست.
شمسی پور تصریح کرد: در کنار این موارد، نگاه و تجربه زیسته مردم نیز اهمیت بسیار دارد؛ چرا که هر تصمیم و اقدام در شهر باید به شکل ملموس در کیفیت زندگی شهروندان قابل مشاهده باشد.
رئیس مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران تأکید کرد: مجموعه افکارسنجی و آزمایشگاه سیاستگذاری بهعنوان دو بازوی مکمل، در کنار یکدیگر عمل میکنند.
وی خطاب به مظفر به عنوان عضو شورای شهر تهران گفت: از شما درخواست داریم در حوزه تثبیت نهادی این مجموعه کمک کنید تا برای سال آینده، در ساختار و بودجه شهرداری، این آزمایشگاه به صورت مستقل پیشبینی شود. قصد داریم به صورت رسمی آزمایشگاه را افتتاح کنیم؛ البته عمده فعالیت ما هماکنون همکاری با مجموعههای نخبگانی و اجرای پروژههای سیاستی است.
ناکارآمدی جدی در نظام سیاستگذاری
در ادامه این نشست میثم مظفر، رئیس کمیته بودجه و نظارت مالی شورای اسلامی شهر تهران اظهار کرد: همانطور که در حوزههای مختلف یک پلتفرم مشخص برای شناخت موضوع وجود دارد، برای آزمایشگاه سیاستگذاری نیز باید از همین چارچوب بهره ببریم؛ یعنی پاسخ به سه پرسش بنیادین: چیستی، چرایی و چگونگی.
وی افزود: آزمایشگاه سیاستگذاری شهری، یک پلتفرم پژوهشی و مسألهمحور است که هدف آن شناسایی مسائل، تولید و ارزیابی سیاست و آسیبشناسی چرخه سیاستگذاری است؛ نهادی که میتواند ناکارآمدیهای موجود را کاهش دهد.
مظفر در باب چرایی راه اندازی آزمایشگاه سیاست گذاری گفت: ضرورت ایجاد چنین آزمایشگاهی از دل همان چیستی آشکار میشود. ما با ناکارآمدی جدی در نظام سیاستگذاری و عدم تحقق سیاستها در مرحله اجرا مواجهیم.
میزان موفقیت در اجرای سیاستها در کشور حدود ۲۰ درصد است
وی ادامه داد: طبق سنجش رسمی، میزان موفقیت در اجرای سیاستها در کشور حدود ۲۰ درصد است؛ درحالی که در بسیاری از کشورهای درحال توسعه این رقم بیش از ۸۵ درصد است. بهعنوان نمونه، پکن که روزگاری آلودهتر از تهران بود، در یک بازه چندساله به یکی از پاکترین شهرهای دنیا تبدیل شد.
مظفر تصریح کرد: بخشی از مشکلات شکاف میان ذهنیت سیاستگذاران و واقعیتهای کف جامعه، تولید گزارههای الزامآور بدون توجه به پذیرش اجتماعی و ایجاد مقاومت در برابر سیاستها، فقدان همگرایی نظری و نبود تبیین ملی، نبود نگاشت نهادی و ناهماهنگی میان ارگانها و پیشبرد پروژهها بدون توجه به ظرفیت بودجهای و ایجاد بدهی است.
وی ادامه داد: همچنین تضییع منابع و اتلاف زمان، ایجاد یأس سازمانی و قرار گرفتن دستگاهها در «دالان ناامیدی»، عدم اجتماعیسازی سیاستها و نامفهوم بودن آن برای مردم و ضعف نظام نظارت از دیگر مشکلاتی است که ما در کشور با آن دست و پنجه نرم می کنیم.
امیدواریم مرکز مطالعات بتواند روشهای سیاستگذاری را نوآورانه کند
عضو شورای اسلامی شهر تهران درباره چگونگی راه اندازی آزمایشگاه سیاست گذاری گفت: در دو دهه اخیر، دنیا به صورت جدی بر سازوکارهای تغییر رفتار شهروندی کار کرده است.
وی ادامه داد: سیاستها زمانی قابلیت تحقق پیدا میکنند که مانند «گلوله برف» از یک نقطه کوچک شروع و بهتدریج در جامعه بزرگ شوند. برای تحقق این رویکرد باید از تکنیکهای سیاستگذاری رفتاری مبتنی بر شناخت انسان استفاده کنیم.
مظفر تأکید کرد: همچنین باید موانع را از مسیر حذف و ابزارهای مناسب را در محیط قرار دهیم؛ زیرا اجرای سیاست تنها به نوشتن جملات وابسته نیست، بلکه به فراهمسازی شرایط محیطی نیاز دارد، بنابراین آزمایشگاه سیاستگذاری میتواند با رویکردهای رفتاری، کاهش ریسک، و اجرای آزمایشی سیاستها در مقیاس کوچک به اتخاذ تصمیمات بهتر کمک کند.
وی خاطرنشان کرد: امیدواریم مرکز مطالعات بتواند روشهای سیاستگذاری را نوآورانه کند؛ چرا که کشور نیازمند یک بازنگری جدی در رویکردهای سیاستگذاری است.
