به گزارش شهرداران روابط عمومی مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، نشست «بررسی مولفهها و سنجههای پرسشنامه کیفیت زندگی در شهر تهران» به همت کانون افکارسنجی شهرداری تهران با هدف بررسی و بازنگری گویهها و سنجههای پرسشنامه کیفیت زندگی در شهر تهران برگزار شد.
در ابتدای این نشست علی فلاحی، سرپرست کانون افکارسنجی تهران بر لزوم اجرای پروژه در سطح محلات و نواحی به جای مقیاس پهنهای تأکید کرد و گفت: با اشاره به تجربه موفق موجهای قبلی (سالهای ۹۲ و ۹۷)، می توان پیشنهاد کرد که چارچوب پرسشنامه حفظ شود، اما سؤالات غیرکاربردی حذف و تحلیل در چند لایه (توصیف، رویهبندی، علتیابی و روندیابی) انجام گیرد. همچنین احیای ظرفیت پژوهشگر محله با آموزش را راهکاری برای صرفهجویی و ایجاد ارزش افزوده است که میتواند به مشارکت بیشتر مدیران محلات و ارتقای کیفیت پروژههای بعدی منجر شود.
وی افزود: پرسشنامه باید خروجی تمامی معاونتهای شهرداری را پوشش دهد و محورهایی مانند حس تعلق محلی، هویت محلهای و خدمات هفت گانه (بهداشتی، حملونقل، فضای سبز و…) را در بر گیرد. موضوع پناهگاه به دلیل پیچیدگی و نبود تعریف مشخص، بهصورت محور جداگانه می تواند بررسی شود و دادههای سطح محله به دلیل مشخص بودن متولیان، برای برنامهریزی دقیقتر استفاده گردد.
در ادامه این نشست احمد ملکان، نماینده مدیریت مطالعات اجتماعی فرهنگی مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران با اشاره به تجربه پیمایشهای گذشته، بیان کرد: در سال ۹۲ پرسشنامه کیفیت زندگی بیش از ۲۰۰ سؤال داشت و به دلیل طولانی بودن با چالش مشارکت مواجه بود.
وی با تاکید بر ضرورت سادهسازی پرسشنامه پیشنهاد کرد: برای سنجش حس تعلق محلی، سؤالاتی درباره استفاده از سامانههای ۱۳۷ و ۱۸۸۸ اضافه شود تا میزان اهمیت محله برای ساکنان ارزیابی شود.
در ادامه فرشته رضایی، نماینده مدیریت مطالعات خط مشی گذاری شهری مرکز مطالعات، منطقه ۲۲ را نمونهای از مناطقی دانست که به دلیل مهاجرپذیری و ناپایداری سکونتی، حس تعلق کمتری دارند و پاسخهای منفی به سؤالات نباید به معنای کیفیت پایین زندگی تفسیر شود.
وی همچنین به حذف سؤال مربوط به شورایاری (به دلیل رأی دیوان در سال ۱۴۰۰) اشاره کرد و خواستار وزندهی پاسخها بر اساس ویژگیهای منطقهای شد.
مهدیه امیدی، نماینده مدیریت مطالعات شهرسازی و معماری مرکز مطالعات هم در این نشست، با استناد به تجربه پژوهشهای گذشته، بر ضرورت بازنگری ساختار پرسشنامه تأکید کرد و خواستار طراحی پرسشنامه برای پنج پهنه (شمال، جنوب، شرق، غرب، مرکز) شد تا تفاوتهای منطقهای بهتر منعکس شود.
وی به اهمیت موضوع پناهگاه و دسترسی به معابر در شرایط بحران اشاره کرد و افزود: این موارد باید در پرسشنامه گنجانده شود. امیدی معتقد است که پراکندگی سؤالات فعلی باعث کاهش تمرکز پاسخدهندگان میشود و دستهبندی مناسب، کیفیت دادههای جمعآوریشده را بهبود میبخشد.
در ادامه این نشست مصطفی عراقی، نماینده مدیریت مطالعات خدمات شهری و محیط زیست مرکز مطالعات خواستار افزودن مشخصه ناحیه به پرسشنامه برای جلوگیری از تداخل اسامی محلات شد و افزود: موضوع پناهگاه به دلیل نبود تعریف مشخص، زمان پرسشگری را افزایش میدهد و بهتر است جداگانه بررسی شود.
در پایان نشست سینا صابریان، مشاور حوزه ریاست، روابط عمومی و امور بین الملل مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران
از احیای ظرفیت پژوهشگر محله بهعنوان راهکاری برای کاهش هزینهها و افزایش دقت دادهها حمایت کرد و گفت: باید سؤالاتی درباره آگاهی از نام محله و حس زندگی در محله اضافه شود تا میزان تعلق ساکنان مورد سنجش قرار گیرد.
صابریان با اشاره به چالشهای مشارکت در مناطق شمال غربی تهران، تأکید کرد: پرسشنامه باید بهدنبال کشف واقعیتها باشد، نه القا. استفاده از سامانههای دیجیتال برای افراد جوان مناسب است، اما باید راهکارهایی برای مشارکت افراد مسنتر که با این سامانهها آشنا نیستند، در نظر گرفته شود.
در پایان این نشست مقرر شد پرسشنامه در سطح محلات و نواحی طراحی و اجرا شود، همچنین، ظرفیت پژوهشگر محله احیا و آموزش داده شود تا علاوه بر صرفهجویی در منابع، امکان استفاده از این ظرفیت در پروژههای بعدی نیز فراهم شود.
در مورد موضوع «پناهگاه» هم تصمیم اتخاذ شده این بود که این محور بهصورت جداگانه مورد بررسی قرار گیرد
ایتا
