بزرگترین پروژه ریلی ترکیه یا کریدور ریلی شمال استانبول کلید خورد. ترکیه در آستانه یک تحول بزرگ در زیرساختهای حمل و نقل خود قرار گرفته است. پروژه عظیم «کریدور ریلی شمال استانبول» که به عنوان بزرگترین طرح ریلی این کشور از نظر تامین مالی خارجی شناخته میشود، با جلب اعتماد ۶ نهاد معتبر بینالمللی، گامی بلند به سوی اجرا برداشت.
عبدالقادر اورال اوغلو، وزیر حمل و نقل و زیرساخت ترکیه، از توافق اولیه برای جذب ۶.۷۵ میلیارد دلار سرمایه خارجی خبر داده است. این پروژه نه تنها چهره حمل و نقل شهری و بینالمللی استانبول را دگرگون میکند، بلکه به عنوان یک شاهراه حیاتی، نقش ترکیه را در کریدورهای تجاری آسیا-اروپا تثبیت خواهد نمود.
چرا کریدور ریلی شمال استانبول یک پروژه استراتژیک است؟
استانبول، شهری که بر روی دو قاره گسترده شده، همواره با چالش ترافیک سنگین و جابجایی بار و مسافر میان بخشهای اروپایی و آسیایی خود مواجه بوده است. کریدور ریلی شمال استانبول با عبور از نقاط کلیدی این کلانشهر، پاسخی هوشمندانه به این معضل دیرینه به حساب میآید. این پروژه با اتصال مراکز لجستیکی، فرودگاههای اصلی و ایجاد یک محور ریلی پرسرعت در شمال شهر، نویدبخش کاهش چشمگیر ترافیک، توسعه پایدار و رشد اقتصادی منطقه خواهد بود.
بیشتر بخوانید: کدام شهر ترکیه گرانترین اجاره خانه را دارد؟

نگاهی به مسیر راهبردی و مشخصات فنی بزرگترین پروژه ریلی ترکیه
این کریدور عظیم ریلی در مسیری به طول ۱۲۵ کیلومتر طراحی شده است که از شرق به غرب استانبول را پوشش میدهد. مسیر حرکت این خط ریلی از گبزه در بخش آسیایی آغاز شده و پس از عبور از فرودگاه بینالمللی صبیحه گوکچن، بر روی پل یاووز سلطان سلیم (یکی از پلهای معلق معروف استانبول) خواهد رفت.
این خط سپس به فرودگاه استانبول در بخش اروپایی رسیده و در نهایت به منطقه هالکالی ختم میشود. آنچه این پروژه را از نظر مهندسی متمایز میکند، حجم عظیم سازههای جانبی آن است که عبارتند از:
- ۴۴ تونل به طول مجموع ۵۹.۱ کیلومتر
- ۴۲ پل به طول مجموع ۲۲.۴ کیلومتر
این ارقام نشان میدهد که حدود ۶۵ درصد از مسیر پروژه را تونلها و پلها تشکیل میدهند که بیانگر پیچیدگیهای فنی و عظمت این طرح زیرساختی است.
مشارکت ۶ نهاد مالی بینالمللی در پروژه ریلی ترکیه
شاید مهمترین خبر این پروژه کریدور ریلی شمال استانبول، نحوه تامین مالی آن باشد. در شرایطی که بسیاری از طرحهای بزرگ منطقهای با چالشهای مالی مواجه هستند، ترکیه موفق شده است حمایت ۶ نهاد معتبر بینالمللی را جلب کند. این ائتلاف مالی منحصر به فرد عبارتند از:
- بانک جهانی
- بانک سرمایهگذاری زیرساخت آسیا (AIIB)
- بانک توسعه آسیا (ADB)
- بانک توسعه اسلامی (IsDB)
- بانک اروپایی بازسازی و توسعه (EBRD)
- صندوق توسعه بینالمللی اوپک (OFID)
به گفته وزیر حمل و نقل ترکیه، این گستردگی مشارکت، نشاندهنده اعتماد عمیق جامعه بینالمللی به برنامههای بلند مدت و چشمانداز اقتصادی ترکیه است. جذب ۶.۷۵ میلیارد دلار سرمایه خارجی برای یک پروژه ریلی، رکوردی جدید در تاریخ این کشور به ثبت خواهد رساند.
مزایای بزرگترین پروژه ریلی ترکیه
با تکمیل این کریدور ریلی، تحولات شگرفی در حمل و نقل استانبول رخ خواهد داد که عبارتند از:
- اتصال مستقیم دو فرودگاه بزرگ: برای اولین بار، فرودگاه استانبول (بزرگترین فرودگاه ترکیه) و فرودگاه صبیحه گوکچن از طریق ریل به هم متصل میشوند. این اتصال، جابهجایی مسافران را تسهیل کرده و گزینهای سریع و مدرن جایگزین سفرهای جادهای پرمشقت خواهد کرد.
- کاهش بار ترافیکی مارمارای: مارمارای هم اکنون یکی از پرترددترین خطوط ریلی جهان است. پیش بینی میشود با فعال شدن کریدور شمالی، بخش قابل توجهی از ترافیک بار و مسافر از مارمارای منحرف شده و از ازدحام آن کاسته شود.
- ظرفیت خارقالعاده جابجایی: برآوردهای اولیه نشان میدهد این مسیر سالانه توانایی جابهجایی ۳۳ میلیون مسافر و ۳۰ میلیون تن بار را خواهد داشت.

افزایش قدرت ترکیه در کریدور آسیا و اروپا
اورال اوغلو بر این نکته کلیدی تاکید کرده است که کریدور ریلی شمال استانبول از پل یاووز سلطان سلیم، ظرفیت ترانزیت ریلی ترکیه میان دو قاره آسیا و اروپا را به طرز چشمگیری افزایش خواهد داد. این پروژه، استانبول را به یک هاب لجستیکی قدرتمندتر تبدیل کرده و مسیرهای جدیدی برای تجارت منطقهای و بینالمللی خواهد گشود. در واقع، این کریدور نه یک پروژه محلی، که یک سرمایهگذاری استراتژیک برای ارتقای جایگاه ترکیه در شبکه حمل و نقل جهانی است.
نتیجهگیری
در این گزارش به بزرگترین پروژه ریلی ترکیه یا همان کریدور ریلی شمال استانبول اشاره کردیم. وزارت حمل و نقل ترکیه اعلام کرده است که مراحل آمادهسازی اسناد مناقصه در حال انجام است و هدف گذاری شده تا پایان سال جاری میلادی، فرایند مناقصه تکمیل و عملیات اجرایی پروژه آغاز شود. با توجه به حمایت بیسابقه مالی بینالمللی و اهمیت استراتژیک این طرح، انتظار میرود کریدور ریلی شمال استانبول با سرعت مطلوبی پیشرفت کرده و در سالهای آینده به یکی از مهمترین شریانهای حیاتی ترکیه تبدیل شود.
سوالات متداول
طول کل مسیر کریدور ریلی شمال استانبول چقدر است؟
طول این مسیر ریلی ۱۲۵ کیلومتر است که از گبزه شروع شده و پس از عبور از فرودگاههای اصلی و پل یاووز سلطان سلیم، به هالکالی میرسد.
این پروژه چه تاثیری بر ترافیک شهری استانبول خواهد داشت؟
با اتصال دو فرودگاه و مراکز لجستیکی از طریق ریل، بخش قابل توجهی از سفرهای بار و مسافر از جادهها به ریل منتقل میشود. این امر به کاهش بار ترافیکی خطوط پرترددی مانند مارمارای و همچنین کاهش تراکم خودروها در معابر شهری کمک شایانی میکند.
چرا ۶ نهاد بینالمللی برای تامین مالی این پروژه مشارکت کردهاند؟
مشارکت این نهادها نشاندهنده ارزیابی مثبت آنها از توجیه اقتصادی، پایداری مالی و اهمیت ژئوپلیتیکی پروژه است. این یک رای اعتماد بینالمللی به سیاستهای زیرساختی و چشمانداز بلندمدت ترکیه محسوب میشود و تامین مالی چنین طرح عظیمی را بدون فشار بر بودجه داخلی ممکن میسازد.