به گزارش شهرداران روابط عمومی مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران
نشست «طراحی سازوکار ایجاد تیم واکنش سریع بازیابی» صبح امروز با حضور حمیده عادلیان راسی، عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی و مجری پروژه؛ زینب نصیری، مددکار اجتماعی و مشاور اجتماعی وزیر بهداشت؛ شاهین مظفری، معاون بازیابی، توانمندسازی و مشارکت جامعه محور سازان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، به دبیری امین نظری، رئیس مطالعات ایمنی و پیشگیری از بحران مرکز در ساختمان شهرداری تهران برگزار شد.
در ابتدای این نشست شاهین مظفری، معاون بازیابی، توانمندسازی و مشارکت جامعه محور سازان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با بیان اینکه در زمان جنگ ۱۲ روزه مرکز هماهنگی ۲۴ ساعته در مدیریت بحران شهر تهران تشکیل دادیم، گفت: آن برهه مهمترین کاری که دنبالش بودیم، آن بود که مردم نباید احساس کنند که رها شده اند و به همین دلیل در محل هایی که مورد اصابت قرار گرفته بودند، بنرهایی برای اطلاع رسانی نصب شده بود؛ اما بعد از چند روزی که از جنگ گذشت، به این نتیجه رسیدیم که بنرها نمیتواند پاسخگو باشند و به سمت ایجاد چادرهای اطلاع رسانی حرکت کردیم.
وی گفت: در حوزه روانی تلاش این بود که مردم تصور رها شدگی پیدا نکنند، به همین دلیل در کنار همه آن اقدامات، کانال های آموزشی را هم به سرعت بالا آوردیم که مخاطبان بسیاری مهم داشت و حتی برای بچه ها هم بازی هایی طراحی و در فضای مجازی اراائه دادیم. در مجموع تلاش شد تا بحث حمایت روانی و اجتماعی را در قالب فضای مجازی داشته باشیم.
معاون سازمان مدیریت بحران شهر تهران تصریح کرد: در دوران جنگ ۱۲ روزه، خوشبختانه به موضوع بازتوانی روانی توجه زیادی کردیم و اتفاقات خوبی هم رخ داد اما موضوع بازتوانی اقتصادی عملا رها شده است، در حالی که باید به این حوزه هم توجه ویژه ای شود؛ چرا که علامت سوال های بزرگی در این زمینه وجود دارد.
در ادامه امین نظری، رئیس گروه مطالعات ایمنی و پیشگیری از بحران مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران با تاکید بر اینکه امروز تیم های واکنش سریع ما معمولا تیم های امداد و نجات هستند، گفت: به همین دلیل نیاز است تا فکری به حال سلامت روانی افرادی که بعد از بحران ها زنده می مانند، انجام دهیم و اینجاست که بحث حضور تیم های بازیابی اهمیت پیدا می کند.
وی بیان داشت: مهارت های لازم برای برخورد با افراد آسیب دیده موضوع مهمی است؛ چرا که گاهی فردی که آموزش کافی ندیده باعث می شود که مشکلات بیشتری برای جامعه آسیب دیده، ایجاد شود. از طرف دیگر گروه هایی که نیاز به حمایت ویژه هم دارند، باید مدنظر قرار بگیرند. واقعیت آن است که ما تا چند سال پیش همه برنامه ریزی هایی که انجام می دادیم، برای عموم مردم بود در حالی که بین مردم گروه های خاصی هستند که نیاز به حمایت های ویژه تری دارند.
استانداردهای کمک های اولیه روانی و اجتماعی در دوران بحران وجود دارد
در ادامه زینب نصیری، مشاور وزیر بهداشت با بیان اینکه همیشه در بحران ها چالش عدم وحدت و فرماندهی وجود داشته است، گفت: زمانی که این پروژه تدوین شد این سوال پیش آمد که اساسا جایی را داریم که به بحث روانی و اجتماعی و یکپارچه کردن خدمات این حوزه فکر کند یا خیر. متاسفانه پراکنده کار کردن تیم های ارزیابی سریع دستگاه های مختلف باعث می شود که اولا مخاطب دچار سردرگمی شده و چون نیروهای اعزامی هم از حیث آموزش و پروتکل و نگاه متفاوت هستند، خودش مسئله ساز خواهد بود.
وی گفت: یکی دیگر از سوالات ما در آن برهه این بود که ما نیاز به تیم های واکنش سریع روانی و اجتماعی داریم یا خیر؟ البته وقتی از تیم واکنش سریع روانی و اجتماعی صحبت می کنیم، قرار نیست موضوع جدیدی را خلق کنیم، چرا که در حوزه روانی و اجتماعی مفهوم کمک های اولیه وجود دارد که دارای استانداردهای خاص به خودش نیز است.کمک های اولیه روانشناختی یعنی خوب ببین، خوب گوش بده و خوب ارتباط برقرار کن و این مبنایی بود که در این پروژه هم مورد تاکید ویژه قرار گرفت.
نصیری بیان داشت: تلاش کردیم تا کاربست پروژه طراحی سازوکار ایجاد تیم واکنش سریع بازیابی را در جنگ ۱۲ روزه و حتی قبل از آن در حادثه شهید رجایی هم برای اولین بار تا حدی اجرایی شد. از سوی دیگر باید به این مسئله هم اشاره کنم که یکی از ضرورت های مهم در این حوزه ایجاد سامانه تیم های واکنش سریع است و علی رغم اینکه در سال ۹۸ تکلیف سامانه مشخص شده و بر این قانون باید سامانه جامع مدیریت بحران کشور از سوی سازمان مدیریت بحران شکل می گرفت، اما تا حالا چنین اتفاقی نیفتاده است.
نیازمند زیرساخت های سخت افزاری و نرم افزاری برای تامین تیم های واکنش سریع هستیم
در بخش پایانی این نشست حمیده عادلیان راسی، عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی و مجری پروژه «طراحی سازوکار ایجاد تیم واکنش سریع بازیابی» گفت: با توجه به نیازی که سازمان پیشگیری و مدیریت بحران به خصوص با تمرکز بر حوزه کاستی هایی که در حوزه بازیابی روانی داشت، چنین پروژه ای تعریف شد و یکی از اهداف هم آن بود که چطور می توان بحران را به بهترین شکل مدیریت کرده و شاهد کاهش ریسک و خطرات و آسیب ها باشیم.
وی گفت: این پروژه با هدف آماده سازی و انجام پیش بینی های لازم برای مواجه با بحران شکل گرفت و مراحل مختلفی را هم شامل می شد. مرحله بعد از پیش بینی نیز بحث مواجه با بحران و بعد از آن بازیابی روانی و جسمی قرار دارد. طبیعتا تیم های واکنش سریع باید بتوانند در مرحله پاسخ و بازیابی اولیه وارد شود و نقش خودش را در همان مقطع اولیه ایجاد بحران ایفا کنند. البته قرار نیست اعضای تیم واکنش سریع تنها در بحران ایفای نقش کنند بلکه میتوانند نقش های دیگری را در بازه های مختلف دیگر هم داشته باشند.
عادلیان با بیان اینکه بیش از ۱۶۰۰ سند علمی را در این زمینه مورد بررسی قرار دادیم، گفت: همیشه در بحران ها شاهد این مسئله بودیم که قبل از حضور نیروهای رسمی در محل بحران، افراد محلی در دسترس هستند؛ از این رو در پروژه به دنبال آن بودیم که بحث تاب آوری اجتماعی را مبتنی بر ظرفیت های محلی دنبال کنیم. پیشنهاد ما این است که سازمان مدیریت بحران شهر تهران میتواند به عنوان نقش هماهنگ کننده وارد شده و در یکپارچه کردن تیم های واکنش سریع کمک کننده باشد.
به گفته او، برای راه اندازی تیم های واکنش سریع بازیابی روانی و اجتماعی، نیازمند زیرساخت سخت افزاری و نرم افزاری، نیروی انسانی آموزش دیده و در نظر گرفتن فرآیند متمرکز و یکپارچه برای سازماندهی و هماهنگی های لازم هستیم.
