رقابت ۱۳۷۵ اثر علمی و پژوهشی

به گزارش  شهرداران و روابط عمومی مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، علی شمسی پور، رئیس مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران در نشست خبری شانزدهمین جشنواره بین المللی پژوهش و نوآوری در مدیریت شهری اظهار داشت: مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران از سال ۱۳۸۶ تا به امروز، ۱۵ جشنواره پژوهش و نوآوری در مدیریت شهری را برگزار کرده است و شانزدهمین دوره آن نیز روز شنبه 4 اسفند برگزار خواهد شد. این جشنواره در کنار یازدهمین جشنواره پژوهش و آموزش در مدیریت شهری و روستایی است که با همکاری وزارت کشور برگزار می شود.وی افزود: این جشنواره معمولا با مشارکت تعداد زیادی از پژوهشگران، دغدغه‌مندان، دانشجویان و هیئت های علمی برگزار می‌شود. در واقع این جشنواره کمکی است که زنجیره تولید علم تا تولید ثروت را برای بخش مهمی از کشور که شهر تهران است را تکمیل کنیم. این زنجیره در حوزه‌های متعددی از جمله انرژی هسته‌ای، نظامی و پزشکی تکمیل شده است و در حال حاضر در مرحله‌ای است که با استفاده از ظرفیت‌ها و این زنجیره کامل، برای خود نیز تولید قدرت و ثروت می‌کنیم.شمسی پور در ادامه گفت: حاصل چند دهه تلاش در این حوزه این بوده است که در حوزه‌های مختلف مدیریت شهری، این زنجیره تکمیل شده و یا درحال تکمیل است. حالا برخی زنجیره‌های دیگر نیز درحال آغاز هستند. این مرکز به خوبی ارتباط بین علم و عمل را برقرار کرده است. رویداد شانزدهم، چهارده محور علمی و عملیاتی در نظر گرفته شده که آلودگی هوا، حمل و نقل، شهر ایمن و هوشمند، شهر‌های سبزآبی و… جزو این محور‌ها است. همچنین بیش از ۱۰۰ نفر از همکاران ما در هیئت‌های علمی و پژوهشکده‌ها در فرآیند برگزاری این جشنواره همکاری کرده‌اند.وی خاطرنشان کرد: ۱۳۷۵ اثر برای ما در قالب مقاله، پایان نامه‌های ارشد و دکترا، پژوهش‌های مختلف ارسال شد و نهایتاً در سه سطح ما برگزیدگانمان را معرفی می‌کنیم. در سطح برتر هفت اثر، در سطح دوم که سطح برگزیده است ۱۱ اثر و در نهایت در سطح شایسته ۱۵ اثر انتخاب شده است. بیشترین ورودی ما در طرح‌ها در حوزه معماری اسلامی و ایرانی و پس از آن توسعه شهری محله محور بوده است که هریک بالای ۲۰۰ طرح بوده است و در حوزه‌های جدید مانند آینده پژوهی شرکت کننده‌های کمتری داشته‌اند.وی در پاسخ به این سؤال که آیا همه پژوهش‌های برگزیده قابلیت اجرایی دارند، اظهار داشت: برخی از این پژوهش‌ها قابلیت اجرایی دارند و برخی دیگر ندارند. به این معنا که وقتی ما کار مطالعاتی انجام می‌دهیم، بخشی از این کارها نظری هستند و خروجی آنها به شکل مقاله یا کتاب منتشر می‌شود. برخی از این پژوهش‌ها در مرز علم قرار دارند و لزوماً در این مرحله به کاربردهای اجرایی نمی‌رسند. اگر بخواهیم این پژوهش‌ها را به کار بگیریم، لازم است پس از چاپ در ژورنال‌ها یا مجلات بین‌المللی معتبر، با وضعیت کشور متناسب شوند. به این ترتیب، کارهای بعدی روی آنها انجام می‌شود تا قابلیت استفاده در حوزه‌های شهری را پیدا کنند. در جشنواره، برخی از کارهای پژوهشی منتخب به مراحل اجرایی مهمی رسیده‌اند، مانند تبدیل شدن به آیین‌نامه‌های حوزه شهری یا مصوبات شورای شهر. برخی از این موارد منتخب را نیز در آینده اعلام خواهیم کرد.شمسی‌پور در پاسخ به سوالی در رابطه با موضوع کاهش بودجه مرکز مطالعات در شورای شهر گفت: ما خواهان افزایش قابل توجه بودجه بودیم، به طوری که میزان درخواست ما بیش از دو برابر بودجه پیشنهادی بود. اگرچه میزان افزایش بودجه کمتر از میزان درخواست شده تعیین شد، اما بودجه فعلی مرکز کاهش نیافته است. همچنین باید بگویم که تصمیم نهایی در مورد میزان بودجه با شورای شهر است که شامل ۲۱ عضو محترم است و نظرات همه آنها برای ما اهمیت دارد.وی افزود: ما مسئولیت داریم که خدمات پژوهشی لازم را به آنها ارائه دهیم و این وظیفه را به نحو احسن انجام می‌دهیم. بسیاری از پژوهش‌هایی که انجام می‌دهیم، بنابر درخواست‌های کمیسیون‌های شورا هستند. از زمان شروع به کار بنده، ارتباط بسیار خوبی با اعضای شورا برقرار شده است؛ همچنین، ما رابط تاریخی روشنی در همکاری با شورا داریم و هدف ما بهبود و تقویت این روابط است. حضور مدیریتی مرکز در جلسات شورا نیز از پیشنهادهای اعضای شورا بود و ما از این موضوع استقبال می‌کنیم.رئیس مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران در مورد کیفیت پژوهش‌های این مرکز گفت: سالانه حدود ۳۰۰ پژوهش را به انجام می‌رسانیم، ممکن است تعداد محدودی از این پژوهش‌ها آنطور که باید سطح علمی مطلوبی نداشته باشند. با این حال، بسیاری از مجریان پژوهش از اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و افراد سرشناس هستند و کیفیت کاری بالایی دارند. اگرچه ممکن است چالش‌هایی مانند عدم دسترسی به اطلاعات آماری دقیق وجود داشته باشد که باعث کاهش کیفیت برخی پروژه‌ها شود، اما به طور کلی، تجارب پژوهشی گذشته نشان‌دهنده ذخیره‌ای ارزشمند از پژوهش‌های کاربردی و مفید است که در مدیریت شهری به کار گرفته شده‌اند.وی در پاسخ به پرسشی درباره نوع حمایت‌های ارائه شده به برگزیدگان، اظهار داشت: ما اجازه قانونی برای پرداخت جوایز مادی داریم هرچند که تصمیم دارم این مبالغ را رسانه‌ای نکنم، اما این مقدار در مقایسه با سایر رویدادها قابل توجه و مناسب است. همچنین، برگزیدگان ما به دلیل کیفیت بالای کارهای علمی‌شان در اولویت استفاده از فرصت‌های موجود در مجموعه‌های مدیریتی علمی قرار خواهند گرفت و به این موضوع توجه ویژه‌ای خواهم داشت.شمسی‌پور ادامه داد: ما به صورت خاص از پایان‌نامه‌ها و پژوهش‌های دانشجویان دکترا و کارشناسی ارشد که در حوزه شهری فعالیت می‌کنند، حمایت می‌کنیم. برای پایان‌نامه‌ها مبالغی بین ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان در نظر گرفته‌شده که این حمایت‌ها به صورت نقدی ارائه می‌شود. هدف ما تسهیل فرایندهای پژوهشی و کمک به دانشجویان نخبه است تا بتوانند با کمترین مشکلات پژوهش‌های خود را ادامه دهند.وی درخصوص چرایی برگزاری همزمان اختتامیه شانزدهمین جشنواره بین‌المللی پژوهش و نوآوری در مدیریت شهری و یازدهمین جشنواره پژوهش و آموزش در مدیریت شهری و روستایی اثر علمی و پژوهشی  در یک رویداد تشریح کرد: به دلیل مشابهت موضوعی، این همایش‌ها را در قالب یک رویداد برگزار کردیم. این تصمیم به تقویت علمی همایش‌ها و صرفه‌جویی در هزینه‌ها نیز کمک می‌کند. از جمله اقدامات، همکاری با وزارت کشور برای یکپارچه‌سازی این همایش‌ها بوده است. این روند نه تنها معمول است بلکه در سطح بین‌المللی نیز رایج است.وی با اشاره به اینکه مرکز افکارسنجی شهر تهران به دستور شهردار تهران ایجاد شده و به زودی با حضور وی افتتاح خواهد شد، افزود: این مرکز به منظور شناخت بهتر نیازها و نگرش‌های مردم تهران تأسیس شده است و تجهیز ساختمان آن در حال انجام است. هدف این مرکز درک نگاه مردم به مدیریت شهری، شناسایی نقاط قوت و ضعف و استفاده از این اطلاعات به عنوان مبنای تصمیم‌گیری‌های مدیریتی است. شهردار تهران اهمیت زیادی به دیدگاه‌های مردم می‌دهد؛ اثر علمی و پژوهشی در طرح من شهردارم که بنده نیز عضو شورای سیاست‌گذاری آن بودم، بیش از دو میلیون نفر از مردم به روش‌های مختلف نظرات‌شان را ارائه داده‌اند. این مشارکت علاوه بر ارائه نظریات، به تخصیص بیش از ۱۰ درصد از بودجه کل شهرداری به این موضوعات نیز انجامیده است. نظرات شهروندان در تصمیم‌گیری‌های مدیریت شهری، در کنار کارهای نخبگانی و پژوهشی، حائز اهمیت است.وی در خصوص طرح‌های مرکز مطالعات در خصوص ترافیک شهر تهران تشریح کرد: در اینباره کارهای پژوهشی قابل توجهی انجام گرفته است. به عنوان مثال، یک پژوهش کوچک مقیاس با هزینه‌ای حدود صد میلیون تومان در خصوص زمان‌بندی حرکت اتوبوس‌ها انجام شد اثر علمی و پژوهشی و نتایج آن به کاربست رسید. از طریق این پژوهش، دستورالعمل‌هایی برای زمان‌بندی حرکت اتوبوس‌ها به مجموعه‌های مرتبط ارائه شد و در نهایت، صرفه‌جویی چند میلیاردی به دنبال داشت. مسئله ترافیک، پیچیده‌تر از آن است که تنها به یک سازمان مربوط باشد. تعداد زیاد خودروهای شخصی و محدودیت‌هایی که از دست شهرداری خارج است، شرایط ترافیکی تهران را تحت تأثیر قرار می‌دهند. در حال حاضر پروژه‌هایی مانند برقی‌سازی حمل و نقل در جریان‌اند و به زودی با حضور رئیس جمهور، افتتاحیه اتوبوس‌ها و واگن‌های برقی برگزار خواهد شد.وی ادامه داد: پژوهش‌هایی نیز در حال انجام است که به فناوری‌های نوین در حمل و نقل، مانند خودروهای خودران، تمرکز دارد. این خودروها می‌توانند به صورت هوشمند مسیر خود را انتخاب کرده و افراد را در مکان و زمان مشخصی جابه‌جا کنند. اگرچه این فناوری‌ها هم از جنبه فنی و هم از جنبه فرهنگی نیازمند بررسی بیشتری هستند و شاید در دو دهه آینده به مرحله اجرا برسند، اما نشان‌دهنده نگاه ما به آینده حمل و نقل و ترافیک است. هدف ما ارائه راهکارهایی برای بهبود وضعیت ترافیک شهر است و میزان موفقیت این تلاش‌ها با گذر زمان و اثرگذاری آن‌ها بر مدیریت شهری مشخص خواهد شد.شمسی‌پور در خصوص قانون هوای پاک توضیح داد: مسئله آلودگی هوا تنها به تهران محدود نمی‌شود و در حال حاضر بسیاری از کلان‌شهرها  اثر علمی و پژوهشی و حتی برخی شهرهای کوچک نیز با این مشکل مواجه هستند. بر اساس قانون هوای پاک، تعداد دستگاه‌های مسئول در این زمینه ۱۷ مورد است که شهرداری تهران یکی از آنها و در واقع جزو رده‌های آخر قرار دارد. هرچند که شهرداری نقش مهمی دارد، مسئولیت‌های بزرگ‌تری بر دوش دیگر نهادها گذاشته شده است. اثر علمی و پژوهشی برای مثال، در مسئله خودروها، شهرداری نقشی در تولید یا سیاست‌گذاری ندارد. همچنین جایگزینی خودروهای فرسوده، مسائل مرتبط با کیفیت سوخت و سیاست‌های تأمین سوخت ازجمله دیگر موارد است.رییس مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران تاکید کرد: البته تلاش‌های شهرداری در حوزه‌هایی که بر عهده دارد، ادامه دارد. برای نمونه، مدیریت ترافیک با همکاری نیروی انتظامی صورت می‌گیرد و بهبود حمل و نقل عمومی در دستور کار است. با وجود مشکلاتی که در سال‌های گذشته وجود داشت، تلاش می‌شود که ناوگان حمل و نقل عمومی به روز شود و قراردادهای جدیدی برای واردات و تولید داخلی اتوبوس منعقد شده است. برقی‌سازی حمل و نقل عمومی، توسعه ناوگان ریلی و افزایش تعداد ایستگاه‌های جدید از جمله اقدامات مهم انجام شده در این زمینه است.وی ضمن بیان این مطلب که در مورد فضای سبز نیز، گرچه با محدودیت‌هایی مواجه‌ایم، گفت: می توان گفت حتی از استانداردهای قانونی نیز عبور کرده‌ایم و سرانه فضای سبز به ازای هر نفر بیش از معیارهای تعیین شده است. با این حال، توزیع نامتناسب فضای سبز بین مناطق مختلف تهران وجود دارد و برخی مناطق با تراکم جمعیتی بالا کمتر به فضای سبز دسترسی دارند. اتصال این مناطق به شبکه فضای سبز نیز چالش‌هایی دارد، اما در مجموع وضعیت خوبی داریم و به توسعه کمربند سبز ادامه می‌دهیم.وی در خصوص کمربند سبز تهران گفت: این کمربند به زودی تکمیل و افتتاح خواهد شد. این پروژه که به عنوان “گردنبند سبز” نیز شناخته می‌شود، این کمربند از شمال شرق شروع شده و به شمال غرب ختم می‌شود، اما بخش کوهستانی شمال تهران هنوز شامل این طرح نشده است. دکتر زاکانی طی نشستی با رئیس‌جمهور پیشنهاد دادند که سازمان منابع طبیعی بخشی از اراضی کوهستانی تا ارتفاع ۲۰۰۰ متر را برای درختکاری و آب‌خیزداری به شهرداری تهران واگذار کند. رئیس‌جمهور این موضوع را به هیئت دولت ارائه داد و مصوب شد که این مناطق نیز تحت مدیریت شهرداری قرار بگیرند تا کمربند سبز تهران کامل شود و کوه‌های شمالی تهران نیز دارای پوشش سبز شوند.رییس مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران در پایان سخنانش گفت: شهرداری تهران با تمام توان خود این وظایف را پیش می‌برد. اما باید یادآور شد که مسئولیت‌های شهر در قانون هوای پاک تنها مربوط به شهرداری نیست و بسیاری از وزارتخانه‌ها نیز مسئولیت‌های مهمی در این زمینه دارند. شهرداری تهران همواره پیش‌قدم است و به دولت نیز در زمینه‌هایی مانند مدرسه‌سازی کمک می‌کند. در جلسه‌ای که با حضور رئیس‌جمهور برگزار شد، وی از دکتر زاکانی به خاطر گام‌های موثری که برداشته شده تقدیر کرد و اذعان داشت که شهرداری تهران در این زمینه‌ها جلوتر از دیگر نهادها حرکت می‌کند. امید است که این تلاش‌ها در نهایت به نتایج مثبتی برای شهر و مردم منجر شود.