خانه تکانی عید نوروز، یکی از زیباترین و اصیلترین رسوم ایرانیان برای استقبال از بهار و سال نو است. اما در میان هیجان پیدا کردن وسایل قدیمی و شستشوی گرد و غبار از گوشه و کنار خانه، غافلگیریهای ناخوشایندی نیز در کمین است. آمارها نشان میدهد هر ساله در این ایام، حوادث ناگواری مانند برق گرفتگی، آتشسوزی، مسمومیت با مواد شوینده و سقوط از ارتفاع رخ میدهد که بسیاری از آنها با رعایت چند نکته ساده اما حیاتی قابل پیشگیری هستند.
مجتبی نی بند، کارشناس آتشنشانی، با تکیه بر سالها تجربه در مواجهه با حوادث خانه تکانی عید نوروز 1405، توصیههای ارزشمندی را ارائه کرده است که مطالعه و به کارگیری آنها میتواند سلامت شما و خانوادهتان را در این روزها تضمین کند.
مهمترین اصول ایمنی در خانه تکانی عید نوروز
1- ایمنی در استفاده از وسایل برقی
- یکی از رایجترین اشتباهات در خانه تکانی، تمیز کردن وسایل برقی در حالی است که همچنان به برق متصل هستند. این کار خطر برق گرفتگی را به شدت افزایش میدهد.
- پیش از هر اقدامی، دوشاخه دستگاه را از پریز بکشید. این سادهترین و مهمترین گام برای ایمنی است.
- هرگز با دست خیس به کلیدها، پریزها یا وسایل برقی متصل به برق دست نزنید.
- از ریختن مستقیم آب یا مواد شوینده روی وسایل برقی خودداری کنید.
- اگر قصد نظافت اصولی خانه تکانی عید نوروز در یک بخش از خانه را دارید، بهتر است برق آن ناحیه را از طریق کلیدهای مینیاتوری (فیوز) قطع کنید و پس از اتمام کار، دوباره وصل نمایید.
- در اجاقهای گاز رومیزی که دارای فندک برقی هستند، پیش از نظافت حتما پریز برق را جدا کنید.
بیشتر بخوانید: کتابچه راهنمای ایمنی شهروندی
2- خطرات مواد شوینده؛ از مسمومیت تا انفجار شیمیایی
- مواد شوینده که اغلب ترکیبات شیمیایی قوی دارند، اگر نا آگاهانه استفاده شوند، میتوانند منبع خطرات جدی باشند.
- هنگام استفاده از مواد شوینده، حتماً در و پنجرهها را باز کنید و از هواکش یا کولر برای تهویه استفاده نمایید.
- برای جلوگیری از استنشاق بخارات سمی و تماس با پوست، از ماسک و دستکش مناسب استفاده کنید.
- هرگز مواد شوینده را با هم ترکیب نکنید. این کار میتواند منجر به تولید گازهای سمی و کشنده شود. خطرناکترین ترکیب، مخلوط کردن وایتکس (که حاوی کلر است) با جوهر نمک یا سایر جرمگیرها است که گاز کلرین آزاد کرده و به ریهها و چشمها آسیب جدی میزند.
- مواد شوینده را هرگز در بطریهای نوشیدنی یا ظروف غذایی نگهداری نکنید تا کودکان به اشتباه آنها را نخورند.
- پس از اتمام کار، درب مواد شوینده را محکم ببندید و در کابینتهای دور از دسترس کودکان (ترجیحا کابینتهای دیواری بالایی) قرار دهید.
- قبل از استفاده، حتما برچسب و دستورالعمل درج شده روی محصول را مطالعه کنید.
3- پیشگیری از سقوط در ارتفاع
استفاده از نردبان در خانه تکانی عید نوروز، چهارپایه یا وسایل ناپایدار برای دسترسی به نقاط مرتفع، یکی از دلایل اصلی مراجعه به اورژانس در ایام خانه تکانی است.
- نردبان را حتما روی سطحی صاف، خشک و ثابت قرار دهید.
- از محکم بودن پایههای نردبان اطمینان حاصل کنید.
- بهتر است فرد دیگری پایه نردبان را برای شما نگه دارد.
- هرگز از صندلی، میزهای ناپایدار یا وسایل لغزنده به عنوان جایگزین نردبان استفاده نکنید.
- برای تمیز کردن پنجرهها و نمای ساختمان، حتماً از تیهای دسته بلند استفاده کنید و از ایستادن روی قرنیز، لبه تراس یا لبه پنجره جدا خودداری نمایید.
4- ایمنی در برابر گاز و آتشسوزی
- حوادث مربوط به گاز و آتشسوزی در خانه تکانی میتوانند خسارات جانی و مالی جبران ناپذیری به بار آورند.
- هنگام جابجا کردن یا تمیز کردن اجاق گاز و وسایل گازسوز، مراقب باشید به شلنگ، لوله یا اتصالات گاز فشار نیاید تا خطر نشت گاز ایجاد نشود.
- برای پاک کردن لکههای روغنی از روی پرده، فرش یا سایر وسایل، هرگز از مواد قابل اشتعال مانند تینر، بنزین یا الکل استفاده نکنید، زیرا خطر آتشسوزی بسیار بالاست.
- مواد قابل اشتعال و باقیمانده مواد شیمیایی را در لولههای سرویس بهداشتی، حمام یا آشپزخانه نریزید؛ این کار میتواند منجر به آتشسوزی یا انفجار در سیستم فاضلاب شود.
5- ایمنی کودکان و حضور تنها در منزل
- در صورت امکان، هنگام خانه تکانی کودکان در منزل حضور نداشته باشند و یا حداقل از محل نظافت دور نگه داشته شوند تا هم از خطرات احتمالی در امان باشند و هم مزاحمتی برای کار شما ایجاد نکنند.
- اگر به تنهایی در خانه هستید، خانه تکانی را شروع نکنید. حتما فرد دیگری در کنار شما باشد تا در صورت بروز حادثه (مانند سقوط از نردبان یا برق گرفتگی) بتواند به شما کمک کند یا با نیروهای امدادی تماس بگیرد.
نتیجهگیری
خانه تکانی عید نوروز اگرچه سنتی دلنشین و ضروری است، اما نباید به قیمت به خطر انداختن سلامت اعضای خانواده تمام شود. تجربه کارشناسان آتش نشانی نشان میدهد که بیشتر حوادث این ایام ناشی از عجله و خستگی است. بهترین راهکار این است که کارها را به چند روز تقسیم کنید، در طول روز استراحت کافی داشته باشید و با حوصله و دقت هر مرحله را پیش ببرید. مهمترین اولویت در زندگی، سلامتی است و این مهم جز با رعایت نکات ایمنی ساده اما کلیدی حاصل نمیشود. اول ایمنی، بعد کار.
سوالات متداول
آیا ترکیب وایتکس و جوهر نمک خطرناک است؟
بله، بسیار خطرناک و مرگبار. ترکیب این دو ماده شیمیایی گاز سمی کلر آزاد میکند که به شدت به دستگاه تنفسی و چشمها آسیب میزند. هرگز این کار را انجام ندهید.
بهترین راه برای تمیز کردن لوازم برقی چیست؟
قبل از هر چیز، دوشاخه دستگاه را از پریز بکشید. سپس با یک پارچه نمدار (نه خیس) و مقدار کمی مواد شوینده ملایم، سطح آن را تمیز کنید و در پایان با پارچه خشک، رطوبت آن را بگیرید. هرگز آب را مستقیم روی دستگاه نریزید.
مواد شوینده را باید کجا نگهداری کنیم؟
بهترین مکان برای نگهداری مواد شوینده، کابینتهای قفلدار یا کابینتهای دیواری بالایی است که دست کودکان به آنها نرسد. همچنین هرگز آنها را در ظروف مواد غذایی یا نوشیدنی نگهداری نکنید.
چرا نباید از تینر یا بنزین برای تمیز کردن لکه روغن استفاده کرد؟
این مواد به شدت قابل اشتعال هستند. حتی جرقه کوچک ناشی از مالش پارچه یا نزدیکی به شعله اجاق گاز میتواند باعث آتشسوزی ناگهانی و گسترده شود.
