روش های نوین مقاوم سازی ساختمان‌ها در دستور کار گروه مطالعات فنی و عمرانی مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران

روش های نوین مقاوم سازی ساختمان‌ها در دستور کار مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران

به گزارش شهرداران و به نقل از  روابط عمومی مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، کارگاه علمی- تخصصی با عنوان روش های نوین مقاوم سازی ساختمان‌ ها با حضور علیرضا رهائی، معاون مطالعات زیرساخت مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران و رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر، حسین شورورزی، مدیرگروه مطالعات فنی و عمرانی مرکز مطالعات […]

به گزارش شهرداران و به نقل از  روابط عمومی مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، کارگاه علمی- تخصصی با عنوان روش های نوین مقاوم سازی ساختمان‌ ها با حضور علیرضا رهائی، معاون مطالعات زیرساخت مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران و رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر، حسین شورورزی، مدیرگروه مطالعات فنی و عمرانی مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران و پاشا جوادی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات با مشارکت سازمان مشاور فنی و مهندسی شهر تهران برگزار شد.

در ابتدای جلسه، حسین شورورزی، مدیر گروه مطالعات فنی و عمرانی مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران و دبیر کارگاه تخصصی، به نقش مهم این مرکز به عنوان مغز متفکر و بازوی پژوهشی مدیریت شهری در راستای احصای نیاز سازمان ها و معاونت های ذیل مدیریت شهری، منطبق بر سیاست های ۱۲ گانه شهردار کلان‌شهر تهران و برنامه چهارم تحول و پیشرفت شهر تهران اشاره کرد و افزود: گروه مطالعات فنی و عمرانی، سلسله رویدادهای دانش‌بنیانی با محوریت فنی و عمرانی را تحت عنوان “سه شنبه های فناورانه” پایه گذاری نموده و در این راستا از رهنمودها و ارائه طریق های چهره ماندگار عمران کشور، پروفسور علیرضا رهائی بهره مند شده است. شورورزی در ادامه، به اهمیت موضوع کارگاه حاضر اشاره کرد و افزود: روش‌های مقاوم سازی ایده هایی جهت بهبود عملکرد ساختمان در برابر بارهای وارده می باشد که ممکن است به دلایلی از جمله افزایش تعداد طبقات و تغییر کاربری، نیاز به افزایش باربری لرزه ای، اشتباه در طراحی سازه، اشتباه در بخش‌های اجرایی، حضور اثرات محیطی مخرب از جمله خوردگی یا افزایش طول عمر ساختمان های قدیمی و مقاوم سازی ساختمان‌ها محقق شود و گستره گوناگونی از انواع ایده های مهندسی را شامل می شود که با توجه به نوع سازه و زیرساخت رویکردهایی کاملا متفاوت و مختص به خود دارد.

در ادامه علیرضا رهائی معاون مطالعات زیرساخت مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران و رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر، به اهمیت و جایگاه ویژه مباحث مقاوم­سازی و بهسازی لرزه­ای در کشور و مقاوم سازی ساختمان‌ها اشاره کرد و نقش تغییر استانداردها و آئین نامه ها در تصمیمات مقاوم سازی را مهم ارزیابی نمود. رهایی در ادامه به رویکرد تحولی در امر بهسازی و مقاوم سازی مراکز آموزشی و درمانی و مقاوم سازی ساختمان‌ هادر ۱۵ الی ۲۰ سال گذشته اشاره نمود و افزود: در ارزیابی عملکرد انجام شده برای ساختمان های آموزشی، حدود ۷۸% آنها فاقد مستندات فنی بودند که این موضوع امر بهسازی را بسیار پر زحمت و دشوار نمود. همچنین اقدامات صورت گرفته در راستای بهسازی مراکز درمانی متاسفانه در حد تعریف شاخص‌های آسیب پذیری متوقف مانده و علی رغم اهمیت موضوع، پیگیری‌های جدی در این خصوص صورت نگرفته است. نبود دستورالعمل‌ها و استانداردهای مناسب جهت انجام اقدامات بهسازی لرزه ای و کمبود مستندات و اطلاعات مورد نیاز، از چالش های این حیطه در آن بازه زمانی بوده است. رهائی همچنین به پیش گامی شهرداری تهران در بهسازی ابنیه فنی و پل های شهر تهران اشاره کرد و تدوین استانداردهای ملی در این راستا با کمک مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران را امری ضروری ارزیابی نمود. معاون مطالعات زیرساخت مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران در ادامه، به درک صحیح از روش‌های مختلف مقاوم سازی به عنوان شرط اصلی و اول موفقیت در امر مقاوم سازی و بهسازی لرزه ای اشاره کرد و افزود: در برخی موارد، طرح های مقاوم سازی به علت نداشتن درک صحیح از روش‌های مقاوم سازی علی رغم صرف هزینه های محاسباتی و اجرایی، بازدهی کافی نداشته و با شکست مواجه می‌شود. رهائی در این راستا به طرح های تقویت بتن با ورق های کامپوزیت و الیاف کربن بدون در نظر گرفتن ملاحظات لازم از جمله وزن لایه ها، نحوه انتقال نیرو و تنش و جداشدگی ورق از بتن به عنوان نمونه ای از طرح های ناموفق  و رایج مقاوم سازی اشاره کرد.

پاشا جوادی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، در ادامه کارگاه تخصصی و به منظور تشریح روش های نوین مقاوم سازی و مقاوم سازی ساختمان‌ها در دنیا، ابتدا به بررسی آسیب شناسی ساختمان ها و مکانیزم های مختلف خرابی آنها پرداخت و وجود طبقه نرم با تشکیل مفصل پلاستیک را یکی از موارد رایج خرابی در ساختمان‌های بتن آرمه عنوان کرد که می‌تواند به شکست برشی منتهی شود. جوادی همچنین به ضرورت توجه به رویکرد طراحی بر اساس جابجایی در کنار رویکرد طراحی بر اساس نیرو اشاره کرد و افزود: با توجه به اینکه در ساختمان ها، از برخی از اعضای مقاوم، انتظار شکل پذیری بیشتر و رفتار نرم و از برخی دیگر، انتظار رفتار صلب وجود دارد، لذا برای قضاوت چنین سیستم هایی، باید نگاهی به موضوع جابجایی نیز در کنار مقاومت داشته باشیم.  عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد علوم و تحقیقات تهران، همچنین به کنترل به موقع و در اسرع وقت ارتعاشات لرزه ای به منظور پیشگیری از آسیب های جدی تر ساختمان ها و مقاوم سازی ساختمان‌ ها در ارتعاشات لرزه ای بعدی اشاره کرد. جوادی در بخش دیگری از سخنان خود به بررسی اجمالی دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمان های موجود (نشریه ۳۶۰) پرداخت و منحنی پوش اور (pushover) را  برای ارزیابی کلی رفتار سازه در سطوح عملکردی قابلیت استفاده بی وقفه، ایمنی جانی و آستانه فروریزش تحلیل و واکاوی نمود. جوادی در ادامه به معرفی و ارزیابی روش های مقاوم سازی با ژاکت بتنی، ژاکت فولادی، پلیمرهای مسطح شده با الیاف(FRP) و ژاکت های ترکیبی در بهسازی موضعی ساختمان ها پرداخت. جوادی همچنین از سیستم های مهاربندی، دیوارهای برشی، دیوارهای پرکننده و جداساز پایه به عنوان روش‌های بهسازی کلی نام برد و اتصالات بین اجزا را مهم ترین مسئله در اجرای مقاوم سازی دانست. وی افزود: معمولا سه استراتژی شامل: افزایش سختی؛ افزایش مقاومت؛ افزایش سختی و مقاومت، جهت انجام عملیات مقاوم سازی و بهسازی می­تواند مدنظر قرار گیرد که انتخاب روش مناسب، بستگی به شرایط ساختمان و سطح انتظارات از ساختمان مورد نظر دارد. تشریح و واکاوی مشخصات FRP ها، ویژگی ها و مزایای آنها نیز از موارد شایان توجه در این کارگاه تخصصی بود. در ادامه این کارگاه کاربردی، پرسش هایی در خصوص دوام و عمر FRP ها ؛  اصل تیر ضعیف و ستون قوی در عمل و اجرا و سایر موارد مرتبط با حوزه های تخصصی مقاوم سازی مطرح گردید که توسط پروفسور رهائی و دکتر جوادی پاسخ داده شد.