به گزارش شهرداران و روابط عمومی مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران، نشست علمی تخصصی «مساجد تاریخی شهر تهران، آسیب شناسی وضع موجود و چشمانداز از آینده» با حضور مجید غفوری دبیر شورای ساماندهی، توسعه و گسترش مساجد شهر تهران، غلامحسین حمزه مصطفوی رئیس اسبق نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه، محمدعلی خانمحمدی و مهدی حمزهنژاد از اساتید دانشگاه علم و صنعت و عبدالله خرسندیان رئیس گروه مطالعات نوسازی و بازآفرینی شهری مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران برگزار شد.
مجید غفوری، دبیر شورای ساماندهی، توسعه و گسترش مساجد شهر تهران در ابتدای این مراسم گفت: سال ۹۴ مصوبه مترقی شورای اسلامی شهر تهران به تصویب رسید که به ساماندهی، توسعه و گسترش مساجد شهر تهران می پرداخت؛ امیدوارم این مصوبه در این شورا و دبیرخانه آن در مجموعه شهرداری تهران تثبیت شود. بنده به عنوان دبیر این شورا باید بگویم تا امروز از بین ۲ هزار مسجد شهر تهران، توانستهام از بیش نیمی مساجد به صورت شخصی بازرسی کرده و در جریان نواقص و مشکلات مساجد قرار بگیرم.
وی ادامه داد: از بین مساجد ۳۱۵ مسجد به تصویب این شورا رسیده که مساعدت مالی برای حل چالشهای آنها داشته باشیم و عملاً تصویب کردیم که هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان به آنها پرداخت شود. تا امروز برای ۱۸۰ مسجد کار به تفاهمنامه رسیده و ۸۰۰ میلیارد تومان هم به مساجد پرداخت کردهایم.
وی با بیان اینکه می توانیم وظایف سرای محله را هم به مساجد منتقل کنیم اما چرا این کار را نکردیم؟ اظهار داشت: ما مساجد محلهای و شهری و منطقهای داریم اما به جای پررنگ کردن مساجد ارام ارام به سمت کمرنگ کردن مساجد حرکت کردهایم . با این حال باید بگویم که در طول ۴ سال گذشته توجه خوبی به این حوزه شده است.
غلامحسین حمزه مصطفوی، رئیس اسبق نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه با بیان اینکه ما یک تاریخ شفاهی و مردمی داریم،گفت: مساجد بسیاری را داریم که اهمیت معماری ندارند اما از حیث مردمی بسیار شلوغ است و دلیلش وجود برخی روحانیون است.
وی ادامه داد: درباره اینکه چه اتفاقی افتاده که ما مسجد را فراموش کرده ایم، حرف زیادی دارم اما به صحبتهای مقام معظم رهبری در سال ۱۳۷۴ بسنده میکنم که در ششمین اجلاس نماز با صدر پیامی عنوان کردند، مبنی بر اینکه در شهرها و شهرکهایی که میسازید مسجد جامع اولین بنا و در قلب حقیقی شهرها باشد.
مساجد در برنامههای توسعه شهری مورد بازبینی قرار بگیرد
محمدعلی خان محمدی، عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت با بیان اینکه ما واقعا نیاز داریم تا در برنامههای توسعه شهری، به شکل بنیادی یک بار دیگر مقوله مسجد را مورد توجه قرار دهیم، گفت: از آنجایی که سنت تجربهها تلخ و مثبت است و به این معنا، سنت همیشه معاصر است و کهنه نمیشود چرا که در یک پویایی هوشمندانه همیشه روزآمد شده و تداوم پیدا میکند.
وی ادامه داد: مسجد جایگاهی است که نه تنها ما را به فضای قدسی وصل میکند و از غرق شدن در مسائل جزئی زندگی رها میکند، بلکه به ما بینش و نظام ارزشی میدهد و جهت حیات ما را مشخص میکند و بدون وجود مسجد ما در امور روزمره غرق شده و اولویتها و جهت زندگی را از دست میدهیم. به طوری که شاید سالهای سال را سپری کنیم بدون اینکه بفهمیم در چه مسیری حرکت میکنیم.
عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت بیان داشت: مسجد از لحاظ موقعیت یابی در قلب شهرها و مناطق ما قرار میگرفتند و مسجد منظومه هماهنگی از فضاهای مذهبی، عبادی و خدماتی بودند که در خدمت جامعه قرار می گرفتند. مسجد به لحاظ نقش شهری و از حیث نمادین و کاربردی در شهرها اهمیت ویژهای داشتند.
مهدی حمزه نژاد، عضو هیات علمی دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت نیز در بخش دیگری از این نشست با بیان اینکه ما باید کمی و کیفی خودمان را از حیث ساخت مساجد خود بررسی کنیم، گفت: وضعیت نشان میدهد که ما از بسیاری از کشورهای اسلامی در این حوزه عقبتر هستیم و نیاز به تلاش مضاعف داریم.
وی گفت: برخی مساجد تاریخی تهران ثبت ملی شدهاند و امروز سوال آن است که مسجد در تراز به شکل امروزی، می توانند انتظاری که از آن میرود را محقق کنند یا خیر. در حالی که این مساجد ارزشهای بزرگی را دارند اما محدودیتهای زیادی هم دارند، حدودو ۲۰۰ تا ۳۰۰ مسجد تاریخی در تهران داریم و مساجد تاریخی الگویی در حوزههای مختلف اجتماعی، اقلیمی و حتی انرژی هستند در حالی که الگوی مساجد امروز با این مسئله در تضاد است. مساجد تاریخی گنج هویتی هستند و یک میراث به حساب میآید.
