مدل‌سازی اثرات سیاست توسعه حمل و نقل‌محور در محدودۀ ایستگاه دروازه دولت

به گزارش شهرداران روابط عمومی مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، نشست تخصصی «مدل‌سازی اثرات سیاست توسعه حمل و نقل‌محور در محدودۀ ایستگاه دروازه دولت و ارائۀ راهکارهای اصلاحی» با حضور بهزاد ملک‌پور اصل، مجری طرح و عضو هيات علمی دانشگاه شهید بهشتی، محمد حسین نوروزی، دبیر کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای اسلامی شهر تهران، عباس طلوعی اشلقی، ناظر طرح و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، مهتا میرمقتدایی، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، علی جعفری، متخصص مدل‌سازی و همکار طرح  و شراره عظیمی، دبیر نشست و مدیر گروه پایش و ارزیابی سیاست‌های شهری مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران برگزار شد.در ابتدای این نشست شراره عظیمی، دبیر نشست با توضیح مختصری دربارۀ نقش آزمایشگاه سیاست‌گذاری شهری به عنوان ابزاری برای افزایش اعتماد عمومی به سیاست‌های شهری، به تشریح مفاهیم، اهداف و ماموریت‌های آزمایشگاه سیاست‌گذاری و حکمرانی شهری مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران در دو سطح سیاست‌پژوهی و ارزیابی و اجرا پرداخت. وی ضمن تبیین اقدامات صورت گرفته به منظور راه‌اندازی آزمایشگاه، پروژه «مدل‌سازی اثرات سیاست توسعه حمل و نقل‌محور TOD در محدودۀ ایستگاه دروازه دولت و ارائۀ راهکارهای اصلاحی» را به عنوان یکی از مهمترین و موثرترین پروژه‌های آزمایشگاهی انجام  شده در مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران نام برد.در ادامه این نشست بهزاد ملک‌پور اصل، مدیر پژوهش و عضو هيات علمی دانشگاه شهید بهشتی مختصری دربارۀ چارچوب پژوهش، پیشینه مطالعات انجام شده، محتوای نظری گسترش مبتنی بر حمل و نقل و تطبیق آن با رویکردهای دیگر در شهرسازی، معرفی محدوده جغرافیایی مورد مطالعه و معابر اصلی آن، فرآیند استخراج راهبردهای کلان بر اساس راهبردهای جهانی و اسناد فرادست، ابزارهای مدل‌سازی مورد استفاده را ارائه داد.در ادامه علی جعفری، متخصص مدل‌سازی و همکار طرح به تشریح مدل‌سازی با استفاده متوالی از نرم‌افزارهای Anylogic، CityEngine، ArcGIS، پرداخت و بر اساس آن پیش‌بینی‌ از آینده بر اساس روند کنونی و سناریوهای مختلف در اثر گونه‌های متفاوتی از مداخله ارائه نمود. این پیش‌بینی متغیرهایی چون میزان فراگیری دوچرخه، تردد پیاده، اختلاط کاربری‌ها را آینده‌نگری می‌کرد و تفاوت در بخش‌شمالی (خیابان انقلاب) و جنوبی محدوده را نیز مورد توجه قرار می‌داد. بر این اساس راهکارهای پیشنهادی (برای سناریوی منتخب) نیز ارائه شد.محمد حسین نوروزی، دبیر کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای اسلامی شهر تهران پس از اشاره به سوابق بالادستی توسعه حمل‌ونقل‌محور در طرح جامع و برنامه سوم و چهارم شهرداری، ضعف در نگاه کلان و یکپارچه و نبود برنامه‌ای جامع برای آن را گوشزد کرد که شامل سیاست‌هایی مانند توجه به پیاده‌گذرها برای پیوستگی ایستگاه‌های حمل و نقل عمومی و ایجاد پایانه‌های ترکیبی در یک طرح جامع و هماهنگ هستند. وی همچنین عدم هماهنگی میان سازمان‌های شهرداری را یادآور شد و گفت: بدین ترتیب در حالی که معاونت شهرسازی و معماری آغاز به مطالعه توسعه حمل‌و‌نقل‌محور در مناطق 22 گانه نموده، نهاد پایش و ارزیابی طرح‌های شهری مشغول گونه‌بندی ایستگاه‌ها از این منظر (و دادن نقش به آنها) است.در ادامه این نشست تخصصی مهتا میرمقتدایی، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی مرور مختصر نظری و پیشینه اجرایی در ایران در خصوص موضوع توسعه حمل و نقل محور داشت و بیان نمود: در سال 1380 مجتمع‌های ایستگاهی مطرح و با پیگیری آن تا سال 1398 در شورای عالی معماری و شهرسازی به تصویب رسید. بعد از 1398 در برخی طرح‌های جامع به موضوع توسعه مبتنی بر حمل و نقل (با تاکید روی ایستگاه‌های راه‌آهن) اشاره شده است و حتی طرح جامع اهواز نیز به آن پرداخته است.وی ضمن اشاره به برداشت‌های متنوع تحت نام یکسان از عدم توجه به منابع بومی انتقاد و مجموعه‌ای از منابع و مصوبات مرتبط را معرفی کرد و در جمع‌بندی، این موضوع را موضوعی چندوجهی و مستلزم اقدام چند نهاد دانست و تاکید داشت: می توان گفت شکل آن با توجه به زمینه تفاوت خواهد داشت و تقلیل موضوع به مجتمع‌های ایستگاهی نادرست شمرده می شود.در ادامه عباس طلوعی اشلقی، ناظر طرح و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران توضیح مختصری دربارۀ روند پژوهش، مدل‌سازی آن و توضیحاتی راجع به روش سنجش کیفی رفتار ارائه داد.در انتهای این جلسه نیز باباخانی به نمایندگی از شرکت کنترل کیفیت هوا، بحثی انتقادی دربارۀ اثر قابل توجه سکوهای مجازی حمل و نقل بر وابستگی به خودروی شخصی و موتورسیکلت و عدم مهار مداخلات آنان در شهر مطرح کرد. در همین رابطه نوروزی هم پیشینه‌ای از این مسأله و درصد سفرهای مربوط به آن سکوها را مرور کرد. باریکانی، مشاور کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای اسلامی شهر تهران نیز ضمن گسترش بحث به تجاری‌سازی و تاثیر شرکت‌های تولید موتورسیکلت، بر این نظر بود که مقابله با این موضوع هر روز سخت‌تر خواهد شد و به ویژه احتمال تبدیل موتورسیکلت به بحران را نیز شرح داد. وی ضمن استقبال از طرح پژوهشی انجام شده در گروه مطالعات پایش و ارزیابی سیاست‌های شهری مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران به عنوان نخستین مدل‌سازی از اثرات سیاست توسعه مبتنی بر حمل و نقل، توصیه کرد که این مدل‌سازی در اطراف ایستگاه‌های در حال ساخت نیز انجام گیرد.